Categorie archief: Voorste kruisband

#Knie-update 166. Kans op reruptuur na voorste kruisbandoperatie groter < 2 jaar

Een scheur van de voorste kruisband is een ernstig knieletsel voor actieve (top)sporters. Een operatie (voorste kruisbandreconstructie) is geïndiceerd bij instabiliteit van de knie. Een nieuwe scheur van deze reconstructie is een nog ernstiger letsel voor de sporter nadat hij/zij een langere periode heeft gerevalideerd na de eerste operatie. Een recente review van Nagelli et al. [1] heeft aangetoond dat de kans op een nieuwe scheur (reruptuur) van de voorste kruisband, na een eerdere operatie, schrikbarend hoog is. De auteurs tonen aan dat een derde van de jongere sporters bij terugkeer naar sport risico loopt op een nieuwe scheur van de voorste kruisbandreconstructie. De kans op een nieuwe scheur na een eerdere operatie is het grootst binnen 2 jaar na de operatie. Mijn eerdere publicaties en proefschrift (2016) naar o.a. de biologische rijping van de voorste kruisband graft na operatie hebben dit eerder al bevestigd.[2-6] Tot 2 jaar na de operatie blijkt de remodellering van de graft zichtbaar waarbij nog geen volledig herstel heeft plaats gevonden.[2-6]
Vraag is dus wanneer terugkeer naar sport weer zo veilig mogelijk is na een voorste kruisbandoperatie. De recente review van Nagelli concludeert: “In this review, we present evidence in the literature that athletes achieve baseline joint health and function approximately 2 years after ACLR. We postulate that delay in returning to sports for nearly 2 years will significantly reduce the incidence of second ACL injuries.”[1]
Ondanks de veelvuldige publicaties over het onderwerp, zijn er nog geen richtlijnen ter bepaling van het moment van veilige terugkeer naar onbeperkte sportactiviteiten. Studies naar valide criteria hiervoor zijn noodzakelijk en bieden mogelijkheden voor verder onderzoek. Het identificeren van patiënt-specifieke fenotypes evenals sport-specifieke verschillen bij sporters kunnen bijdragen aan een betere revalidatie op maat na een VKB reconstructie.[2]
Momenteel coördineert de onderzoeksgroep van de Coöperatie Orthopedie Groot Eindhoven nieuwe promotieonderzoeken naar remodellering van voorste kruisbandgrafts ism met TU/e en Maxima Medisch Centrum. Samenvattend moeten deze onderzoekslijnen leiden tot (1) optimalisering van anatomie en functie van VKB reconstructies om de volledige mechanische sterkte van de originele VKB te herstellen; (2) ontwikkeling van biologische behandelingen die vooral in de vroege fasen van genezing van de VKB graft gunstige invloed hebben op de extracellulaire matrix remodellering zonder dat excessieve remodellering plaats vindt die de mechanische integriteit van het transplantaat kan verzwakken en; (3) betere differentiatie tussen ‘goede’ en ‘slechte’ remodelleringsprocessen, zodat de tijdsduur tot terugkeer naar sport zonder beperkingen kan worden verminderd.[2]
Referenties:
1.  Nagelli, C.V. & Hewett, T.E. Sports Med (2017) 47: 221. doi:10.1007/s40279-016-0584-z
2. Janssen RPA. Anterior Cruciate Ligament Reconstruction & Accelerated Rehabilitation. Hamstring Tendons, Remodelling and Osteoarthritis.
PhD Thesis Maastricht University May 26, 2016 ISBN/EAN 978-90-9029644-9
3. Janssen RPA & Scheffler SU. Graft Remodeling & Ligamentization after ACL Reconstruction. in Prodromos CC. The Anterior Cruciate Ligament: Reconstruction and Basic Science. 2nd ed. Philadelphia, USA: Saunders, an Imprint of Elsevier, Inc.; 2017
4. Janssen RPA & Scheffler SU. Remodeling of hamstring tendon grafts after ACL reconstruction. In Siebold, Dejour, Zaffagnini, Eds. Arthroscopic Anterior Cruciate Ligament Reconstruction – A Practical Surgical Guide (Springer 2014) Chapter 25:257-266
5. Janssen RPA &Scheffler SU. Intra-articular remodelling of hamstring tendon grafts after anterior cruciate ligament reconstruction. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2014) 22:2102–2108
6. Janssen RPA, Wijk vder J, Fiedler A, Schmidt T, Sala HAGM, Scheffler SU. Remodelling of human hamstring autografts after anterior cruciate ligament reconstruction. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2011;19:1299-1306
Advertenties

#Knie-update 109. Diagnose voorste kruisbandscheur: Lachman- of pivotshift test?

Een praktijkvoorbeeld: uw patiënt vertelt dat zij regelmatig een doorzakgevoel van de knie heeft. Bij lichamelijk onderzoek vindt u een Lachman test uitslag van 3-5 mm (volgens IKDC) met vaste aanslag, iets meer dan de contralatarale knie (0-2 mm). U bent niet onder de indruk van de mate van instabiliteit. Patiënte wordt een periode behandeld met fysiotherapie maar het doorzakgevoel blijft bestaan bij draaibewegingen, mn bij sport. Is er nu wel of geen probleem met de voorste kruisband?

Een voorste kruisband bestaat uit 2 functionele bundels met ieder een eigen functie: de anteromediale (AM) bundel die primair de voorachterwaartse stabiliteit van het onderbeen tov het bovenbeen verzorgt en een posterolaterale (PL) bundel met als functie rotatiestabiliteit van het onderbeen tov het bovenbeen. De Lachman test beoordeelt de functie van de AM bundel, de pivotshift test de functie van de PL bundel. Partiële letsels van de voorste kruisband kunnen voorkomen, waarbij de PL bundel defect is terwijl de AM bundel nog grotendeels functioneert  Dat is het geval in het praktijkvoorbeeld zoals boven beschreven. Een doorzakgevoel van de knie is met name het gevolg van een letsel van de  PL voorste kruisbandbundel. Voor meer details over de voorste kruisband verwijs ik naar mijn artikel in Physios 2011, te downloaden v

Knie-update #163. Amateur naar profvoetballer? Pas op kruisbanden…

De introductie van een nieuwe profvoetbal divisie leidde niet alleen tot een toegenomen training- en speelintensiteit, maar ook tot een toename van het aantal ernstige knieblessures. Dit concluderen Krutsch et al. in een Level II prospectieve studie naar de incidentie en ernst van knieblessures in Duitsland bij de overgang van topamateurs naar profvoetballers.

De auteurs volgden 408 spelers van 24 teams. Ze vergeleken de nieuwe profvoetballers met topamateurs. De trainingsexpositie steeg significant (p < 0 .001) in de nieuwe profdivisie  (335.3 uur per speler) vergeleken met topamateurs (286.6 uur per speler). De nieuwe profvoetballers kregen significant meer voorste kruisband- en achterste kruisbandletsels (= 0.04) vergeleken met de topamateurs.  Meer dan 90% van alle voorste- en achterste kruisbandscheuren vonden plaats bij spelers die minimaal 1 divisie lager hadden gespeeld in het voorgaande seizoen. Tevens waren de knieletsels ernstiger bij voetballers die meerdere blessures hadden gehad tijdens het seizoen.

De auteurs achten een specifiek letselpreventie-programma voor spelers met een intensiever trainings- en speelintensiteit noodzakelijk.

Referentie:
Krutsch W. et al. Increase in ACL and PCL injuries after implementation of a new professional football league. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2016) 24:2271-2279

vkb NL

#Knie-update 161. Hoog revisiepercentage VKB operaties bij kinderen

Een scheur van de VKB (Voorste KruisBand) van de knie op jonge leeftijd heeft dramatische gevolgen voor sportactiviteiten van kinderen. Groei wordt gedefinieerd als lengtegroei in de botten, dit vindt plaats als de groeischijven van botten open zijn. Bij het sluiten van de  groeischijven, stopt de groei. Een röntgenfoto van de knie laat zien of de groeischijven gesloten zijn. Meisjes zijn eerder uitgegroeid dan jongens.

Er is nog veel discussie wereldwijd over de behandeling van dit ernstig knieletsel bij kinderen in de groei. Onderwerpen van deze discussie zijn mogelijke risico’s op groeistoornissen bij de VKB operatie door letsel aan de groeischijven van de knie, later beenlengteverschil, beste keuze voor de VKB graft bij een operatie op jonge leeftijd, gevaren van nieuwe letsels bij sporten met een instabiele knie en verhoogde kans dat een reconstructie van de kruisband sneller weer scheurt dan bij volwassenen.

Nelson et al. hebben recent een mooie studie gepubliceerd over dit onderwerp. De auteurs concluderen dat er een hoog risico is op een nieuwe scheur van de VKB reconstructie, ongeacht het type autograft (lichaamseigen pees) of allograft (donorpees). Advies van de auteurs: “Surgeons should be aware of the high rates of revision in this skeletally immature population, although type of graft used did not appear to make a difference.”

Referentie:
Nelson I.R. et al. A comparison of revision and rerupture rates of ACL reconstruction between autografts and allografts in the skeletally immature.
Knee Surg, Sports Traumatol, Arthrosc, accepted publication 21 January 2016
DOI 10.1007/s00167-016-4020-6 

Getagged , ,

#Knie-update 160. Skiletsel knie en dan?

In de afgelopen weken zijn ruim 100.000 Nederlanders vertrokken naar mooie skigebieden in Oostenrijk, Frankrijk, Zwitserland en Italië. De meeste komen gelukkig weer gezond thuis maar anderen zijn minder fortuinlijk. Een knieletsel door een verdraaiing bij skiën en snowboarden kan leiden tot pijn, slotklachten en/of instabiel gevoel van de knie. De meest voorkomende skiletsels zijn een oprekking van de binnenband (mediale collateraalband), mensicusscheur en/of een scheur van de voorste kruisband.

Het is al vervelend genoeg om niet meer te kunnen skiën, maar wat is nu verstandig om te doen als je in het buitenland bent na een letsel van knie? Wat is belangrijk om ter plekke te laten verrichten en wat kan medisch gezien wachten tot terugkeer in Nederland?

De laatste weken viel mij op dat verzekeraars steeds vaker operaties in m.n. Oostenrijk verbieden aan patiënten. Het blijkt ook dat veel Nederlanders in Oostenrijk het advies krijgen dat ze snel geopereerd moeten worden, terwijl artsen in Frankrijk, Zwitserland en Italië meestal het advies geven om de knie tot rust te laten komen en verdere behandeling te laten verrichten in Nederland. Dit laatste is overigens de behandeling die internationaal wordt geadviseerd en sluit ook aan bij de wetenschappelijke evidence statement “Acuut knieletsel” van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) gepubliceerd in 2015. Risico’s van te snelle knieoperaties zijn een overschatting van de ernst van het letsel op MRI in acute fase (=MRI gemaakt binnen 2-3 dagen na het letsel), blijvende stijfheid van de knie na de operatie en het blijkt ook niet altijd noodzakelijk om operaties te verrichten aan bepaalde kniebanden omdat de natuur dit zelf uitstekend kan laten genezen mist dit tijdig wordt herkend en adequaat wordt behandeld.

Na een letsel van de knie is het verstandig om een arts te raadplegen in het buitenland om:

  1. een röntgenfoto te laten maken als u niet meer op het been kunt steunen, ter uitsluitsel van een botbreuk. Bij een botbreuk die erg scheef staat of een open verwonding heeft veroorzaakt door de huid, is het verstandig om het medisch advies ter plaatse op te volgen.
  2. Een medische beoordeling te laten verrichten van een mogelijk letsel van de banden van de knie (specifiek de binnenband = mediaal collateraalband; buitenband=lateraal collateraalband of achterste kruisband). Het is wetenschappelijk aangetoond dat deze banden zelf kunnen genezen mits herkent binnen 2 weken en behandelt met een brace of gips. Het is verstandig om de brace of gips 24 uur per dag te laten zitten en te lopen met 2 krukken zonder op het been te steunen. Mensen die meer risico lopen op trombose wordt geadviseerd ivm de reis naar Nederland en het veel stil zitten) spuitjes tegen trombose te nemen die ook meestal worden voorgeschreven in het buitenland. Tevens worden vaak pijnstillende ontstekingsremmers voorgeschreven die u gerust kunt gebruiken. Zo kunt u dan toch nog met enig plezier in het zonnetje op het terras de rest van de week doorbrengen zonder overhaast naar Nederland te hoeven terugkeren. De verdere behandeling kan dan plaats vinden via de polikliniek/gipskamer van een ziekenhuis in Nederland. Een letsel van de voorste kruisband is medisch gezien geen reden voor een spoedoperatie. De indicaties van deze operatie kunnen prima in Nederland worden beoordeeld.

Na terugkeer in Nederland is het verstandig om via uw huisarts een afspraak te maken bij een medisch specialist. Uw huisarts kan u daarin adviseren. Voor meer informatie betreffende deze letsels en behandeling verwijs ik naar de Protocollen “Acuut knieletsel” en “Voorste Kruisband en collateraalbandletsels” evenals “Knieblessure: veel gestelde vragen.”

IMG_2252

#Knie-update 158. Acuut Knieletsel: State of the Art Behandeling 2015

In november 2015 is het Evidence Statement “Acuut Knieletsel” gepubliceerd. De laatste ontwikkelingen op gebied van diagnostiek en behandeling van acute knie(sport)blessures zijn verwerkt in dit wetenschappelijk statement van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). Alle vormen van knie-instabiliteit, meniscus en kraakbeenletsels komen aan bod met adviezen en tijdstip van verwijzing. Auteurs zijn Nederlandse autoriteiten op gebied van knie-aandoeningen en revalidatie.

Op 4 december 2015 zullen de nieuwe Evidence Statements “Acuut Knieletsel” en “Revalidatie na Voorste-Kruisbandreconstructie” worden toegelicht met casuistiek op het Symposium de Knie: Samenvatting en Vertaalslag van 2 Evidence Statements (Beatrixgebouw Jaarbeurs, Utrecht). Inschrijven is nog mogelijk. RPA Janssen is een van de sprekers op dit symposium. Hij is mede-auteur van de KNGF Evidence Statement “Acuut Knieletsel” en lid van de klankbordgroep Evidence Statement “Revalidatie na Voorste-Kruisbandreconstructie” namens de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV).

Referenties
Brooymans FAM, Lenssen AF, Engelen-van Melick N, Neeleman-vder Steen CWM, Rondhuis G, Moorsel v SR, Hullegie W, Hendriks HJM, Janssen RPA. Evidence Statement “Acuut Knieletsel”, KNGF 2015

Engelen-van Melick N, Hullegie W, Brooijmans FAM, Hendriks HJM, Neeter C, Tienen van T, Cingel van R. Evidence Statement “Revalidatie na Voorste-Kruisbandreconstructie”, KNGF 2014

logo-fysionet-home

Getagged , , , , , , , ,

#Knie-update 157. Optimaliseren ketenzorg knieblessures goed mogelijk in Nederland

Wanneer kan een huisarts het beste patiënten met knieklachten verwijzen naar een medisch specialist? Heldere inzichten hierover kunnen leiden tot optimale behandeling van patiënten met knieklachten zonder onnodige tweede lijnszorg. Tijdens de Overeindse Dagen 2015 hebben de eerste en tweede lijn een gezamenlijke presentatie gegeven over dit onderwerp. Een samenvatting van deze presentatie kunt u lezen op de website van Coöperatie Orthopedie Groot Eindhoven.

Ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking beoefent een sport. Het aantal sportblessures in Nederland ligt jaarlijks rond de 3.700.000. Het NOC-NSF laat zien dat dit aantal vrijwel stabiel blijft, net zoals de onderverdeling hiervan in geslacht en leeftijd. Fitness is de meest populaire sport gevolgd door zwemmen en hardlopen. De meest “gevaarlijke” sporten zijn veldvoetbal (760.000), hardlopen (610.000), fitness (470.000) en tennis (230.000). Zo valt 24% van alle voetbalblessures onder knieblessures [1]. Veldvoetbal leidt tot 47.000 behandelingen/jaar op de spoedeisende hulp (seh) en dat kost gemiddeld €930 per SEH slachtoffer [2].

Ik geef regelmatig onderwijs over de behandeling van knieblessures aan huisartsen, fysiotherapeuten, orthopedisch chirurgen, sportartsen, traumachirurgen en SEH-artsen. Recente wetenschappelijke inzichten hebben aangetoond dat er een betere prognose is voor o.a. sporters als acute letsels van de mediaal collateraalband, lateraal collateraalband en achterste kruisband binnen 1-2 weken worden herkend en adequaat behandeld. Dit sluit aan bij de nieuwste KNGF (Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie) Evidence Statement “Acuut Knieletsel” die wordt gepresenteerd op De Dag van de Fysiotherapeut (6 november 2015 te Utrecht) en op het Knie Symposium: Samenvatting en Vertaalslag van 2 Evidence Statements op 4 december 2015, Utrecht.

Voor een “state of the art” anno 2015 behandeling van acute knieklachten is het noodzakelijk dat de behandelprotocollen van eerste en tweede lijn goed op elkaar worden afgestemd. Dit is momenteel nog onvoldoende het geval in Nederland. Ik zie grote voordelen in een betere afstemming tussen de behandeladviezen in de huidige NHG-standaard “Traumatische Knieproblemen” (2010) en het a.s. KNGF Evidence Statement “Acute Knie” (2015) op basis van nieuwe inzichten in de behandeling van acute kniebandletsels. De adequate herkenning en behandeling van deze knieblessures is ook van belang bij 2e lijns zorgverleners. Op deze wijze kan de behandeling van een patient met acuut knieletsel in Nederland worden geoptimaliseerd.

Referenties:
1. MedicalFacts.nl
2. Consument en veiligheid

Getagged , , ,

#Knie-update 155. Welke factoren bepalen terugkeer naar voetbal na een VKB operatie?

Een letsel van de voorste kruisband (VKB) van de knie is een ernstig sportletsel. Het komt vaker voor bij voetbal, hockey, ski en zaalsporten. Een operatie (voorste kruisbandreconstructie) is meestal nodig om deze sporten weer te kunnen uitoefenen. In de praktijk blijkt dat niet iedereen na een VKB reconstructie weer kan terugkeren naar het oude sportniveau. Waar ligt dat nu aan? Wie wel en wie niet?

Sandon et al. hebben een studie verricht naar factoren die geassocieerd zijn met terugkeer naar voetbal na een VKB operatie (n=205 patiënten, mannen en vrouwen). 54% keerde terug naar voetbalactiviteiten, 46% niet. Follow-up was 3.2±1.4 jaar. De onafhankelijke negatieve voorspellers voor terugkeer naar voetbal waren geslacht (vrouw), kraakbeenschade in de knie en pijn tijdens activiteit. 10% van de sporters met alle drie de risicofactoren konden maar voetballen na de operatie, terwijl sporters zonder deze drie kenmerken in 76.5% van de gevallen terugkeerden naar hun oude voetbalactiviteit. Pijn tijdens sporten was de meest voorkomende klacht. De auteurs benadrukken het belang van goede voorlichting evenals preventieprogramma’s voor VKB letsels bij voetballers, vooral bij vrouwen.

Referentie:
Sandon A. et al. Factors associated with returning to football after anterior cruciate ligament reconstruction. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2015);23:2514-2521

#Knie-update 154. Voetbalvrouwen & hormonen

Dames die voetballen lopen een 2 tot 10x verhoogd risico op een scheur van de voorste kruisband (VKB) van de knie in vergelijking met voetbalmannen. De oorzaken zijn nog niet allemaal bekend, maar gedacht wordt aan hormonale verschillen, verschillend looppatroon evenals bouw en functie van de knie (zie ook#Knie-updates 141, 125, 110, 106, 104, 85 en 82).

Stijak et al. hebben een studie verricht naar de hoeveelheid geslachtshormonen (testosteron, estrogeen en progesteron) bij voetbalsters. Voetbalsters die de VKB hadden gescheurd (na een non-contact trauma) bleken significant kleinere hoeveelheid testosteron, oestrogeen en progesteron te bezitten dan voetbalsters die met een zelfde soort trauma van de knie hun VKB niet hadden gescheurd.

Conclusies van de auteurs:

  • Er was geen relatie tussen een verlaagd niveau van de geslachtshormonen en algehele laxitieit.
  • Voetbalsters met een verminderde hoeveelheid van deze drie hormonen hebben een verhoogd risico op een VKB scheur.
  • Jonge voetbalsters met een verminderde hoeveelheid van deze drie hormonen moeten hun sportactiviteiten beperken in de fase voor de eisprong omdat de hoeveelheid hormonen nog verder daalt in die fase van de menstruele cyclus.

Referentie:
Stijak L et al. The influence of sex hormones on anterior cruciate ligament rupture: female study. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2015) 23:2742-2749

#Knie-update 153. Kruisbandoperatie gehad? Pas op voor andere knie!

Een kruisbandscheur van de knie kan grote gevolgen hebben voor sporters. Het kan leiden tot tot een instabiel gevoel bij draaibewegingen van de knie zoals bij voetbal, hockey en zaalsporten. Een voorste kruisbandscheur kan worden geopereerd voor herstel van de kniestabiliteit en terugkeer naar sportactiviteiten. Hierbij kan gebruikt worden gemaakt van lichaamseigen pezen van zowel het aangedane (ipsi-laterale) als het gezonde (contra-laterale) been.

Het is gebleken dat bijna 21% van de geopereerde patiënten ook risico loopt om later de voorste kruisband van de niet-geopereerde (contra-laterale) knie te scheuren. Andernord et al. hebben de voorspellende variabelen onderzocht voor een scheur van de voorste kruisband aan het contra-laterale knie. Zij hebben gekeken naar het landelijk Zweedse voorste kruisband registratiesysteem. Patiënten tussen de leeftijd van 13-59 jaar die een eerste voorste kruisbandoperatie ondergingen met eigen hamstring- of patellapees graft zijn geïncludeerd in de studie. De conclusies van de auteurs:

  • leeftijd < 20 jaar ten tijde van de eerste kruisbandoperatie leidt bij mannen en vrouwen tot een 3x verhoogde kans op een scheur van de kruisband in de contra-laterale knie binnen 5 jaar
  • gebruik van de hamstring graft van het contra-laterale been voor een voorste kruisbandoperatie aan het ipsi-laterale been leidt tot een 3x hoger risico op een scheur van de kruisband binnen 5 jaar in de contra-laterale knie. Met andere woorden, gebruik van pezen als graft van het gezonde been leidt tot een 3x hogere kans op een voorste kruisbandscheur van hetzelfde been binnen 5 jaar bij vrouwen.
  • Niet voorspellend waren geslacht, activiteit ten tijde van het eerste letsel, graft type, meniscus- of kraakbeenletsel van de geopereerde knie.

Er zijn de laatste jaren betere inzichten gekomen over het belang van een zorgvuldige revalidatie na een voorste kruisbandoperatie. In Nederland is in 2014 een Evidence Based Statement Voorste Kruisband Revalidatie verschenen van Nicky Engelen-van Melick et al. Een zorgvuldige revalidatie met juiste kwaliteit van bewegen is belangrijk om de kans op terugkeer naar sport zo groot mogelijk te maken evenals beperking van het risico van een kruisbandscheur in de andere knie. In Scandinavische landen hebben preventieprogramma’s aangetoond dat er een significant kleiner risico is op blessures van zowel de geopereerde als ook de andere knie bij jongere vrouwen. Dit jaar verwacht ik mijn proefschrift af te ronden waarin ik diverse aspecten van “accelerated rehablitation” bij voorste kruisbandreconstructies heb onderzocht.

Referentie:
Andernord et al. Predictors of contralateral anterior cruciate ligament reconstruction: a cohort study of 9061 patients with 5-year follow-upAm J Sports Med. 2015 43(2):295-302

foto21foto13