Maandelijks archief: augustus 2014

#Knie-update 140. Kniebandletsel 2014: heeft u het onder de knie?

Op uitnodiging van het Koninklijk Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF), houdt RPA Janssen 5 lezingen in Nederland met als titel Kniebandletsel 2014: heeft u het onder de knie?

Onderwerpen die in deze lezing worden belicht zijn anatomie, diagnostiek en behandeling van gecombineerde bandletsels van de knie. Er is een belangrijke taak voor de fysiotherapeut in de tijdige herkenning en combinatiebehandeling samen met de orthopedisch chirurg voor een goed herstel na deze knieletsels. RPA Janssen is mede-auteur van de nieuwe Evidence Based Statement Acute Knie van de KNGF (publicatie verwacht in 2015).

Na de pauze zal Nicky Engelen-van Melick een lezing houden over de Evidence Based Statement Revalidatie na Voorste Kruisbandreconstructies (publicatie 2014). RPA Janssen was lid van de klankbordgroep voor dit Evidence Statement namens de Nederlandse Orthopedische Vereniging (NOV).

Data lezingen:
8 oktober 2014: Haarlem
29 oktober 2014: Leiden
5 november 2014: Bergen op Zoom
12 november 2014: Cuijk
26 november 2014: Groningen

Advertenties

#Knie-update 139. Diameter hamstring graft bij voorste kruisbandoperatie voorspelbaar?

Een scheur van een kruisband is een ernstig knieletsel. Het kan leiden tot een instabiel gevoel van de knie bij dagelijkse activiteiten en sport. Een operatie kan de stevigheid van de knie weer verbeteren. De resultaten van deze operatie zijn afhankelijk van o.a. overige letsels van de knie, leeftijd, geslacht en sport. Tegenwoordig is er een sterke voorkeur voor het gebruik van eigen hamstringpezen (hamstring graft)van de patiënt, om de voorste kruisband (VKB) te vervangen. State of the art is een anatomische reconstructie met herstel van de oorspronkelijke aanhechting op het bot. Naast een anatomische operatietechniek, is ook de diameter van de VKB reconstructie belangrijk voor een goed resultaat. Met deze “all inside” voorste kruisband operatietechniek, kan de anatomie en diameter van de hamstring graft nauwkeurig worden hersteld.

Er bestaat een grote variatie in maten van de hamstringpees bij verschillende patiënten. Het zou dus prettig zijn als de behandelend kniespecialist, vóór de operatie, kan voorspellen of de hamstringpezen van de patiënt geschikt zijn voor een optimale VKB reconstructie. Conte et al hebben recent een systematic review gepresenteerd over dit onderwerp. De auteurs concluderen dat een hamstring graft diameter van 8 mm of groter leidt tot minder rerupturen na VKB reconstructies. Dit is vooral van belang bij patiënten < 20 jaar omdat deze patiënten een grotere kans hebben op een nieuwe VKB scheur. De auteurs vonden een correlatie tussen de lengte van de patiënt/MRI en de diameter van de hamstring graft bij een VKB reconstructie. 

De onderzoeksgroep van Maatschap Orthopedie Groot Eindhoven verricht veel wetenschappelijk onderzoek naar hamstring voorste kruisband reconstructies. Binnenkort publiceert deze groep een studie bij ruim 700 patiënten over de uitkomsten en voorspelbaarheid van hamstring grafts na voorste kruisbandreconstructie. Details van de studie

Referentie:

Conte EJ et al. Hamstring autograft size can be predicted and is a potential risk factor for anterior cruciate ligament reconstruction failure. Arthroscopy 2014 30(7):882-890

#Knie-update 138. Slechtere uitkomst voorste kruisbandoperaties bij rokers

In Zweden worden alle voorste kruisbandoperaties gedocumenteerd in een nationaal register. Zowel klinische gegevens van de behandelend specialist, alsmede de patiënt reported outcome, worden geregistreerd. Statistische analyse van deze data leidt tot kennis over voorste kruisband (vkb) reconstructies. Kvist et al hebben onlangs de data van 2005-2012 gepubliceerd (24.000 patiënten). Conclusies van deze Zweedse studie:

  • voetbal is de meest voorkomende oorzaak van vkb letsels bij mannen en vrouwen
  • 95% van de vkb reconstructies wordt verricht met hamstringpezen
  • de uitkomst (KOOS score) na een revisie (tweede) vkb operatie is slechter in vergelijking met een primaire (eerste) vkb reconstructie
  • roken leidt tot slechtere uitkomst na een vkb reconstructie
  • het cumulatief risico op een nieuwe scheur van de geopereerde vkb of een scheur van de contralaterale vkb (ander knie) is 7%. Dit risico is significant hoger bij patiënten < 19 jaar.

Referentie:
Kvist J et al. Results from the Swedish National anterior cruciate ligament register. Arthroscopy 2014 30(7):803-810

#Knie-update 137. Speciale knieprothese voor vrouwen zinvol?

Artrose van de knie kan leiden tot pijnklachten. Artrose kan het gevolg zijn van knie- of sportletsels in het verleden. Als mensen veel pijn ervaren, ondanks alle andere artrose-behandelingen, kan een knieprothese (kunstknie) een goede oplossing zijn.

Van alle patiënten die een knieprothese krijgt, is 2/3 vrouw.  Er zijn pogingen geweest om specifieke knieprothesen te maken voor mannen en vrouwen: de “gender-specific” knieprothese. Er is veel discussie of dit zinvol is. Wat is het wetenschappelijk oordeel? Een recent gepubliceerde systematic review heeft aangetoond dat er geen enkel klinisch voordeel is van “gender- specific” knieprothesen. In deze studie zijn objectieve klinische parameters en patient-reported outcome bestudeerd. 

Referentie:
Cheng T et al. No clinical benefit of gender-specific total knee arthroplasty. Acta Orthopaedica 2014;85:415-421

#Knie-update 136. Meniscus gescheurd, en dan?

Een scheur in de meniscus kan klachten geven in de knie. Een gescheurde meniscus kan ontstaan door een verkeerde draaibeweging van de knie bij sport of hurken (acuut meniscusletsel) of door veroudering van de meniscus in combinatie met zware kniebelasting of sportactiviteiten (degeneratief meniscusletsel). Een scheur in de meniscus kan behandeld worden met fysiotherapie of met een kijkoperatie (arthroscopie).

Recent wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat fysiotherapie bij een een degeneratief meniscusletsel, net zo effectief is in vergelijking met een arthroscopie (kijkoperatie). Alleen bij blijvende klachten na fysiotherapie, is een kijkoperatie noodzakelijk.

Er is nog veel wetenschappelijke discussie over de beste behandeling van een acuut meniscusletsel. Dit is eigenlijk nog nooit goed onderzocht. Om deze belangrijke vraag te beantwoorden, is een omvangrijke studie gestart met samenwerking van Máxima Medisch Centrum (Eindhoven/Veldhoven), Erasmus Universiteit (Rotterdam) en Medisch Centrum Haaglanden (Den Haag). Deze studie heet de STARR-Trial. De RCT studie wordt verricht door promovenda Susanne Eijgenraam. Projectleider in Máxima Medisch Centrum is RPA Janssen, orthopedisch chirurg.

Meer informatie over de STARR-Trial

#Knie-update 135. Kniepijn bij adolescenten: relatie geslacht en sport

Bijna 2/3 van Deense adolescenten heeft pijnklachten tijdens sportactiviteiten, 1/3 heeft pijn op meerdere plaatsen in het lichaam. Het risico op dagelijkse- en diverse pijnklachten was duidelijk hoger bij vrouwen en bij frequente sportdeelname volgens de studie van Rathleff et al.

In deze “cross-sectional, population based study” werden 2953 Deense adolescenten onderzocht in de leeftijd van 12-19 jaar. De onderzoekers concluderen dat knie- en rugklachten het meest voorkomen. Een hogere EuroQol 5D werd geassocieerd met minder pijnklachten.

Conclusies van de studie: “Although pain tends to disappear with the right training, fitting training sessions into the lives of adolescents can be a challenge. It is worrying that the pain only disappears in the case of half of the young people who actually do the training, The indications are that we should start the treatment somewhat earlier where it is easier to cure the pain. Though this does not necessarily mean that all adolescents with bad knees must visit a physiotherapist.”

Referentie:
Rathleff MS. BMC Pediatr. 2013;doi:10.1186/1471-2431-13-191.