Maandelijks archief: maart 2013

#Knie-update 106. Kans ruptuur voorste kruisband in andere knie groter bij vrouwen dan mannen

Een ruptuur van de voorste kruisband (knie) komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen. Vrouwelijke sporters die landen met de knie in onvoldoende flexie, meer dan normale valgusstand van het been en externe rotatie lopen een groter risicio op een voorste kruisbandscheur. Een trainingsprogramma om deze beweging te leren aanpassen bij sportactiviteiten is bewezen effectief bij vrouwen. Tevens is bekend dat vrouwen, na een voorste kruisbandoperatie aan de ene knie, meer kans maken om de voorste kruisband van de andere knie te scheuren in vergelijking met mannen. De kans op reruptuur na een voorste kruisband van de geopereerde knie, is bij mannen en vrouwen gelijk.

Referentie:
Sutton et al. J Am Acad Orthop Surg 2013;21:41-50

Advertenties

#Knie-update 105. Strekbeperking knie en pijn knieholte: denk aan mucoïde afwijking voorste kruisband

Strekbeperking van de knie en pijn in de knieholte zonder instabiliteit of knietrauma? Deze combinatie van klachten is kenmerkend voor een mucoïde degeneratie van de voorste kruisband bij patiënten op middelbare leeftijd. Het komt niet vaak voor: 1.8-5.3%. Cha et al hebben een recente studie gepubliceerd over deze aandoening: Symptomatic mucoid degeneration of the anterior cruciate ligament. De afwijking leidt tot een hypertrofie van de voorste kruisband met strekbeperking van de knie. De diagnose wordt gesteld middels MRI. Goede resultaten zijn beschreven met een arthroscopisch partieel verwijderen van de voorste kruisband met eventueel ruimte maken in de femorale ruimte (“notch”).

Referentie:
Cha et al. KSSTA 2013;21:658-663 

#Knie-update 104. Relatie voorste kruisbandscheur en vorm knie

De centrale ruimte van de knie waarin zowel voorste als achterste kruisband lopen wordt de femorale “notch” genoemd. Röntgenstudies hebben aangetoond dat een smallere morfologie van deze “notch” (Notch Width Index-NWI) een risicofactor is voor een voorste kruisbandscheur. Souryal et al. hebben zelfs aangetoond dat een NWI < 0.2 een risicofactor is voor dubbelzijdig letsel van de voorste kruisband [1]. Deze anatomische variant is een mogelijke oorzaak van het veel frequenter voorkomen van voorste kruisbandscheuren bij vrouwen in vergelijking met mannen. Van Eck et al. hebben op basis van MRI van de knie 3 typen morfologie beschreven: het A, U en W type notch [2].  Al Saeed et al. hebben recent een studie gepubliceerd Association of femoral intercondylar notch morphology, width index and the risk of anterior cruciate ligament injury [3]. In een serie van 560 patiënten concluderen de auteurs dat het A type “notch” een risicofactor is voor een voorste kruisbandscheur. Mogelijk is er in de toekomst een toepassing om professionele sporters preventief te screenen op het type “notch” morfologie als risicofactor voor een voorste kruisbandscheur.  

Referenties: 

1. Souryal et al. Am J Sports Med 1993;21:535-39
2. Eck van et al. KSSTA 2010;18:1257-1262
3. Al Saeed et al. KSSTA 2013;21:678-682 

#Knie-update 103. Optimale plaatsing knieprothese

Een knieprothese is een succesvolle ingreep in de behandeling van artrose. Een belangrijke factor voor de lange termijnsoverleving van een knieprothese is het alignment en nauwkeurigheid van plaatsing van de prothese bij de operatie. Het aligneren van een knieprothese kan middels de bewezen techniek met intramedullaire of extramedullaire uitlijninstrumentarium. Het is ook mogelijk om de prothese te plaatsen middels computernavigatie (zie ook #Knie-updates 89 en 94) of de nieuwere patiëntspecifieke mallen. Kerens et al. hebben een overzicht gemaakt van de voor- en nadelen van elke operatietechniek. Zij concluderen dat de waarde van de operateur van groot belang is voor de nauwkeurigheid van de operatie.

Referentie
Kerens B et al. Orthopedie Actueel 5|1|maart 2013

#Knie-update 102. Leeftijd heeft geen invloed op resultaat na standbeencorrectie

Een standbeencorrectie (osteotomie) is een goede behandeling bij eenzijdige slijtage (artrose) van de knie of posterolaterale knie-instabiliteit. Het voordeel van een osteotomie, t.o.v. een (halve of hele) knieprothese, is dat sport en zwaar werk toegestaan zijn na een standbeencorrectie. Vooral jongere patiënten zijn kandidaat voor deze behandeling. Kohn L. et al hebben onderzocht of leeftijd van invloed is op de resultaten na een valgiserende tibiakoposteotomie bij patiënten met mediale gonartrose. De auteurs concluderen dat een valgiserende tibiakoposteotomie een effectieve behandeling is voor mediale knie-artrose onafhankelijk van de leeftijd. Leeftijd hoeft dus niet te worden meegenomen in de indicatie voor deze ingreep.

Referentie: Kohn L. et al. Age does not influence the clinical outcome after high tibial osteotomy. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2013) 21:146-151 

#Knie-update 100. Oorzaak reblessure voorste kruisband bij adolescenten

Een scheur van de voorste kruisband van de knie is een ernstig letsel bij adolescente athleten. Een voorste kruisbandreconstructie is een behandelmogelijkheid bij actieve sporters. Statistisch gezien is de kans op het opnieuw scheuren van de geopereerde voorste kruisband bij adloescenten 7x groter dan bij volwassenen. De redenen waarom een reblessure bij adolescenten vaker onstaat is nog niet helemaal duidelijk. Dai et al. hebben een mogelijke oorzaak beschreven in een recent gepubliceerde studie. Zij onderzochten o.a. de “vertical ground force” op de knie na een operatie aan de voorste kruisband. De verticale grond reactiekracht is de kracht die op het lichaam wordt uitgeoefend door de grond bij het landen na een sprong. De auteurs beschrijven dat adolescente athleten een verminderde “vertical ground force” vertonen van het geopereerde been na een voorste kruisbandreconstructie. Dit kan leiden tot een eerdere reblessure aan de geopereerde knie. Het dragen van een brace leidde niet tot verbetering van de gevonden assymetrie tussen het geopereerde en het niet-geopereerde been.

Referentie: Adolescent athletes show asymmetric function in knee after ACL reconstruction. Dai B. Am J Sports Med 2012

#Knie-update 99. Einde sportcarrière na kniebreuk?

Een breuk in het scheenbeengedeelte van de knie (tibia-plateau) is een ernstig letsel. Het kraakbeen in de knie raakt ook vaak onherstelbaar beschadigd. Dit leidt tot klachten van de knie bij belasting, ook na genezing van de breuk. Kraus et al. hebben een studie gepubliceerd over sport na een breuk van het tibia-plateau. Zij concluderen dat het merendeel van de patiënten niet kon terugkeren naar hun oude sportniveau en dat een ernstige fractuur het einde betekent van veel competitie sporters. Aanpassingen naar lagere impactsporten (bv fietsen) zijn vaak wel goed mogelijk na dit letsel. 

Referentie: Kraus T. Tibial plateau fracture impedes return to sport at 2-year follow-up. Am J Sports Med 2012.

#Knie-update 98. Meer voorste kruisbandrupturen bij heupafwijking?

Het terugdringen van letsels van de voorste kruisband (VKB) bij jonge, actieve mensen is een belangrijk doel in de sportgeneeskunde. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van VKB lelsels. Eerdere #knie-updates over dit onderwerp lieten reeds zien dat VKB rupturen veel vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen, meer kans op kraakbeenproblemen, relatie is met de menstruele cyclus bij vrouwen evenals de kans op dit letsel bij intensieve sportbeoefening (#Knie-updates 93, 85, 82).

Er is een nieuwe gedachte over de kans op VKB blessures van de knie bij specifieke heupafwijkingen. Philippon et al. hebben een artikel gepubliceerd waarin zij een correlatie vinden tussen VKB letsels van de knie en een verminderde femoral head-neck offset van de heup. Deze heupafwijking komt meer voor bij actieve sporters en leidt tot impingement tussen het femur en acetabulum (cam impingement). De auteurs denken dat heupimpingement leidt to biomechanische veranderingen van de onderste extremiteit met meer kans op VKB rupturen. Mogelijk leidt dit onderzoek tot beter inzicht en effectievere preventieprogramma’s van VKB letsels bij sporters.

Referentie: Philippon M et al. decreased femoral head-neck offset: a possible risk factor for ACL injury (2012) Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 20: 2585-2589   

#Knie-update 97. KNAP: sneller herstel na knieprothese-operatie

Recent is een evaluatie verricht van het nieuwe KNAP (Knie Actief Programma) in het Máxima Medisch Centrum en Catharina Ziekenhuis (Eindhoven). Deze ontwikkeling heeft geleid tot een sneller en beter herstel, nog grotere patiënttevredenheid en kortere ziekenhuisopname na een knieprothese-operatie. Patiënten, verplegend personeel, fysiotherapeuten en orthopedisch chirurgen zijn zeer enthousiast over het programma. KNAP is nu de voorkeursbehandeling bij een knie-prrothese-operatie in deze twee Topklinische ziekenhuizen.

#Knie-update 96. Vrouwen hebben hoog risico op artrose van de knieschijf

Knieschijf (patella) artrose is een van meest voorkomende oorzaak van kniepijn bij oudere mensen. Iriuchishima et al. hebben en studie verricht naar de prevalentie, lokatie en mate van patella-artrose bij oudere mensen. Zij concluderen dat patella-artrose voorkomt bij 63.7% van de patiënten. Lokatie is meestal het mediale facet van de knieschijf en geïsoleerde laterale facetartrose is zeldzaam. Vrouwen hebben een hoog risico op patella-artrose.  

Referentie: Iriuchishima et al. Evaluation of the prevalence, lesion, and depth of osteoarthritic chnages in the patella. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2012) 20:2460-2464